Op Sabbath 8 november 2025 zat ik in de kerk in Meppel, waar een preek van Jack Renfurm ging over het Bijbelverhaal van Jona – de man die wegrende voor zijn roeping en toch weer werd teruggevonden. Op het scherm verscheen het portret van een man met een ernstige blik, grijs haar onder een gepoederde pruik, en ogen die meer hadden gezien dan ze ooit hadden gewild. John Newton. Predikant, dichter, maar ooit ook slavenhandelaar.

Dat beeld en dat verhaal raakten me. Want Jack vertelde dat Newton uit schuld en schaamte het lied schreef dat de wereld uiteindelijk nooit meer zou vergeten: “Amazing Grace”. Die combinatie van Jona, die opnieuw mocht beginnen, en Newton, die hetzelfde ervoer, liet me niet meer los. Dat werd mijn aanleiding voor deze blog….

Newton’s leven begon op zee. Als jonge kapitein vervoerde hij mensen als handelswaar – een duister hoofdstuk van de geschiedenis waar hij zelf deel van uitmaakte. Tot die ene stormnacht in 1748, waarin zijn schip bijna verging. In paniek riep hij tot God, en toen het schip het overleefde, besefte hij dat dit zijn tweede kans was. “It was grace that taught my heart to fear, and grace my fears relieved.”
Het was het begin van zijn ommekeer, zijn bekering.

Jaren later, als dominee in het Engelse Olney, schreef hij het lied als getuigenis van wat genade werkelijk betekent. Niet een religieus concept, maar een ervaring van uit zijn leven, beschreven van binnenuit. Van iemand die door het donkerste donker heen weer het mooiste licht zag. “I once was lost, but now am found, was blind, but now I see.”

Het bijzondere is dat “Amazing Grace” nooit bedoeld was als grootse hymne. Het was zijn persoonlijk gebed, zijn nederige bekentenis. Toch werd het een universeel lied. Gezongen door slaven op de plantages, door burgers in de strijd voor vrijheid, door rouwenden die houvast zoeken. Want genade is van niemand – en juist daarom van iedereen. het is een van de meest vertolkte, vertaalde en uitgebrachte hymnes ooit. In meer dan 10.000 opnames over vrijwel alle genres in de muziek… John heeft dat zelf nooit gedacht, bedacht en ook niet meer geweten.

Newton werd één van de felste tegenstanders van de slavernij, ondanks of wellicht dankzij zijn eigen geschiedenis. Zijn woorden over berouw en vergeving droegen uiteindelijk zelfs bij aan de Britse afschaffing van de slavernij. En ergens is dat de kern van menselijkheid: Dat we kúnnen veranderen. Dat we durven erkennen wat fout was, en de moed vinden om – alsnog – goed te doen.

Wie “Amazing Grace” zingt, zingt niet over perfectie, maar over herstel. Over mens-zijn met alles wat dat inhoudt: Vallen, leren, en toch ook weer opstaan om uiteindelijk het goede te doen.

En wat het verhaal nog bijzonderder maakt: Vlak voor zijn overlijden in 1807 mocht Newton nog meemaken dat het Britse parlement eindelijk besloot de slavenhandel af te schaffen. De man die ooit zelf slaven verhandelde, stierf als getuige van gerechtigheid. Alsof de hemel hem nog één keer liet zien dat genade werkelijk alles kan veranderen.

Ik heb hier de vertolking van Il Divo gekozen. Omdat a capella door deze prachtige mannen stemmen uitgevoerd elk woord doet voelen en tot zijn recht komen. Maar google zelf naar jou favoriete uitvoering van “Amazing Grace” en laat hieronder weten welke uitvoering jou het meeste raakt… En wellicht wil je je eigen verhaal wel delen. Dat kan natuurlijk ook, hieronder, maar ook in een bericht aan mij.