Als het land wacht, waarom niet kiezen voor de meest logische oplossing? Nederland wacht. En terwijl het geduld van het land opraakt, lijken de formatietafels vooral te draaien om één vraag: hoe krijgen we de VVD weer in een middencoalitie? Een partij die al bijna vijftien jaar de politieke koers bepaalde – en onder wiens leiding juist zoveel is vastgelopen.
Het opmerkelijke is: het gaat allang niet meer over zetelaantallen. Niet over min twee of min vijf. Dat zijn politieke rimpelingen. De echte vraag is: wat heeft vijftien jaar rechts beleid ons gebracht?
We zien uitgeholde publieke sectoren. Een toeslagenaffaire die gezinnen verwoestte. Een woningmarkt die ontspoorde. Migratiebeleid dat vooral gebaseerd was op incidentpolitiek. Een zorgstelsel dat piept en kraakt. En een overheid die meer is gaan controleren dan ondersteunen. Vijftien jaar VVD-leiding – bijna onafgebroken – heeft diepe sporen nagelaten.
Dat is het signaal. Niet de uitslag van deze verkiezingen. Maar het resultaat van anderhalf decennium bestuur.
Waarom nog langer vasthouden aan hetzelfde recept?
Toch lijkt de reflex bij D66 en CDA om weer naar de VVD te kijken. Alsof stabiliteit te koop is door dezelfde partij opnieuw aan boord te hijsen, ondanks de bestuurlijke puinhopen die onder hun verantwoordelijkheid ontstonden. Maar stabiliteit ontstaat niet door het verleden te herhalen. Stabiliteit ontstaat door vooruit te kijken – en te durven breken met patronen die keer op keer hebben laten zien niet te werken.
Daarom is de vraag gerechtvaardigd: waarom geen minderheidskabinet over links?
D66, CDA en GroenLinks/PvdA (eventueel samen met een middenpartij als Volt) kunnen met zo’n 70 zetels samen een koers neerzetten die draait om herstel van vertrouwen, versterking van de publieke sector en beleid dat mensen helpt in plaats van wantrouwt. Een minderheidscoalitie hoeft geen zwakte te zijn. Het kan juist bevrijden: geen knellende deals met partijen die draaien, blokkeren of zichzelf voortdurend heruitvinden om rechts bij te blijven.
Wegblijven van partijen die uitsluiten en polariseren
Een minderheidskabinet over links voorkomt afhankelijkheid van partijen die:
- groepen mensen uitsluiten op basis van afkomst,
- problemen bij kwetsbare mensen neerleggen in plaats van bij falend beleid,
- of voortdurend flirten met radicaal-rechtse standpunten.
Waarom zouden we het land weer op die breekbare fundamenten bouwen, nadat die koers vijftien jaar lang al heeft laten zien waar ze toe leidt?
Het is tijd voor een koerswijziging – en die kan vandaag beginnen.
Een minderheidskabinet van D66, CDA en GL/PvdA is geen sprong in het duister. Het is een kans om:
- menselijke politiek centraal te zetten,
- werk te maken van onderwijs, zorg en woningen,
- én afscheid te nemen van het automatisme dat de VVD bestuurlijke stabiliteit zou garanderen.
Want dat hebben die vijftien jaar inmiddels wel bewezen: stabiliteit is iets anders dan blijven zitten.
Soms is de meest stabiele oplossing juist: ruimte maken voor iets nieuws. Ander plezierige bijkomstigheid is dat er weer wat menselijkheid terugkomt in de politiek…
