Puur bij toeval heb ik op Spotify Oryn Etheria ontdekt. Ik vind de muziek en de verhalen in de songs van Oryn Etheria fantastisch. De sfeer, de gelaagdheid, de manier waarop de nummers niet alleen klinken, maar iets vertellen. Ze nemen je mee. Ze stellen vragen. Ze laten iets achter, en toch wringt het ergens bij mij: Want Oryn Etheria is geen mens. Oryn Etheria is AI.

Voor mij gaat muziek in de kern over verhalen vertellen. Over ervaringen delen, emoties overdragen, lessen meegeven. Kunst – in welke vorm dan ook – is voor mij altijd een manier geweest om een verhaal te vertellen. Soms expliciet, soms tussen de regels, soms alleen voelbaar. Daarom raakt het me als muziek dat doet. Niet omdat het perfect is gespeeld, maar omdat het iets menselijks aanraakt.

AI wordt vaak niet gezien als kunst, maar als imitatie. Als iets nep. Zeker AI-muziek krijgt het hard te verduren: een bedreiging voor muzikanten, voor creativiteit, voor authenticiteit. Alsof kunst alleen kunst kan zijn wanneer er een mens met een instrument, pen of stem achter zit.

Maar dan kijk ik naar veel hedendaagse muziek. Muziek die technisch prima in elkaar zit, professioneel geproduceerd, maar waarin het verhaal ontbreekt. Geen gelaagdheid. Geen boodschap. Geen reis. Soms zelfs nauwelijks emotie, behalve een herhaalbaar refrein dat goed werkt op streams.

En dan ontstaat er bij mij kortsluiting. Als muziek zonder verhaal, zonder betekenis, zonder intentie wél kunst is – waarom zou muziek die via AI ontstaat, maar wél verhalen vertelt, wél raakt, wél vragen stelt en emoties draagt, géén kunst mogen zijn? Is perfectie een diskwalificatie? Of is leegte dat?

Songs van Oryn Etheria vertelt verhalen. Over mens-zijn. Over zoeken, verliezen, hoop, beweging. Misschien te mooi. Misschien te strak. Maar wel: oprecht raak. En eerlijk gezegd: soms dieper dan wat ik op de radio bij niet AI-liedjes hoor.

En dan kom ik bij de kernvraag die blijft knagen. Waar zit de menselijkheid eigenlijk? Zit die in het maken van muziek zonder verhaal? Of in het ontvangen van een verhaal dat iets met je doet, ongeacht de bron? Zit menselijkheid in het handwerk… of in de betekenis die een werk krijgt bij degene die luistert? Misschien zit de menselijkheid niet uitsluitend in wie de noten schrijft, maar in wie erdoor geraakt wordt.

AI voelt niets. Dat klopt. Maar mensen voelen wél iets bij wat AI kan maken.

En dat gevoel is echt. Die reflectie is echt. Die tranen, die inzichten, die stilte daarna ook. Misschien hoeven mens en AI geen tegenpolen te zijn. Misschien is dit geen strijd tussen echt en nep, maar een spiegel. Een vraag die ons dwingt om opnieuw te kijken naar wat we kunst noemen, en waarom. Niet alles wat door mensen wordt gemaakt is automatisch menselijk. En niet alles wat door AI wordt gemaakt is automatisch leeg. Misschien zit menselijkheid niet in de oorsprong, maar in de betekenis.

Wat vind jij?