In Oslo, bij het monument dat herinnert aan 22 juli 2011, ontmoette ik een vrouw die daar vaker komt. Niet omdat ze een bekende verloor bij de aanslagen. Niet omdat ze er persoonlijk bij betrokken was. Maar omdat ze als journalist een van de eersten was die er verslag van deed.
Ze vertelde hoe het voelde om de chaos en de pijn om te zetten in woorden. Hoe je probeert feiten te ordenen terwijl je hart schreeuwt van ongeloof. “Het is onmogelijk om dat alleen als ‘werk’ te zien,” zei ze zacht. “Het raakt je als mens, omdat het de samenleving zelf raakt. 22 juli heeft Noorwegen voorgoed veranderd. Niet alleen de slachtoffers, niet alleen hun families, maar iedereen. Ook mij.”
Sindsdien keert ze geregeld terug naar het monument. Soms alleen, soms samen met anderen. Niet uit beroepsplicht, maar omdat ze voelt dat herinneren nodig is. Dat het litteken zichtbaar moet blijven, niet om de wonden open te houden, maar om te voorkomen dat we blind worden voor wat er kan gebeuren als haat en angst de overhand krijgen.
Haar woorden bleven bij me hangen: het ging niet over haar rol als journalist, maar over haar rol als mens. “Je kunt dit niet buiten jezelf houden,” zei ze. “Het hoort bij wie we zijn geworden. En het dwingt ons om waakzaam te blijven.”
Daar, bij het monument in Oslo, voelde ik dezelfde kern die ook in Walking for Humanity verweven zit. Het gaat niet alleen om de route, de kilometers, de verhalen. Het gaat om het besef dat we allemaal verbonden zijn met de pijn én de hoop van de ander. Dat onrecht en geweld nooit alleen de direct betrokkenen raken, maar een hele samenleving.
Walking for Humanity is in dat opzicht hetzelfde pad: een uitnodiging om te herinneren, om stil te staan, om wakker te blijven. Want net als de journaliste die telkens terugkeert naar het monument, mogen wij ons niet verschuilen achter de gedachte dat iets “werk” of “ver van ons bed” is. Menselijkheid vraagt om aanwezigheid. Om erbij te zijn, ook als het moeilijk is. Om te lopen, ook als het zwaar is.
Zo worden monument en wandeling één boodschap: we mogen nooit vergeten, nooit wegkijken, en nooit ophouden elkaar als mens te zien.
