Cabaretiers zijn misschien wel de meest toegankelijke filosofen die we hebben. Ze leggen de menselijke waarheid bloot – niet in boeken of theorieën, maar met humor, timing en lef.  Guido Weijers is daar een prachtig voorbeeld van. In één van zijn shows ontleedt hij het begrip “geloof” op een manier die zowel geestig als verhelderend is. Wat begint als een grap, eindigt als een les over denken, overtuigingen en de manier waarop we onszelf vast kunnen zetten in wat we voor “waar” houden.

Weijers zegt:

“Wat is geloven? Geloven is volgens mij ervan uitgaan dat God bestaat. Maar ja, dat is maar een gedachte. Dat hoeft nog niet waar te zijn” ….. “Geloof is een verzameling gedachten die je voor waar aanneemt.” …… ”En een gedachte is maar een idee in je hoofd.”

Dan volgt zijn voorbeeld – luchtig, grappig en pijnlijk herkenbaar. Hij kijkt iemand aan en denkt: “Mooie vrouw”. Maar dat is slechts een gedachte. Iemand anders kan denken: “Wat een lelijk gedrocht”. Twee gedachten, twee overtuigingen – maar geen van beide zeggen iets over die vrouw zelf. Ze zeggen alleen iets over de denkers.

De macht van een gedachte

Wat Weijers met humor laat zien, is iets wat ik in coaching dagelijks tegenkom: de kracht van gedachten – en hoe snel ze veranderen in overtuigingen. Wie lang genoeg iets denkt, gaat het geloven. En wie iets gelooft, gaat ernaar handelen.

Veel mensen die niet lekker in hun vel zitten, kampen niet met feiten, maar met gedachten die ze voor feiten zijn gaan aanzien. “Ik ben niet goed genoeg.” “Mensen vinden mij raar.” “Ik maak altijd fouten.” Die overtuigingen komen zelden uit het niets. Vaak zijn ze ooit ingegeven door een opmerking van een ander, of door herhaalde ervaringen van afwijzing of teleurstelling. Soms zelfs onbedoeld. En terwijl complimenten overvloedig aanwezig kunnen zijn, filteren zij die eruit – en blijft alleen de kritiek hangen. Maar een gedachte is nog altijd maar een gedachte. Zodra je dat echt inziet, verandert er iets fundamenteels.

Van overtuiging naar inzicht

Een gedachte die je gelooft, wordt een overtuiging. Een overtuiging die je blijft herhalen, wordt jouw werkelijkheid. En precies daar ligt de sleutel tot verandering: Onderzoek je gedachten voordat je ze gelooft. Vraag jezelf: “Is dit waar? Of is het iets wat ik ooit ben gaan aannemen?” Dat moment van bewustwording – die fractie van twijfel – kan genoeg zijn om ruimte te scheppen. Niet door jezelf te forceren, maar door zachter te kijken naar wat zich in je hoofd afspeelt.

De vrijheid van perspectief

Aan het eind van zijn optreden zegt Weijers:

“Iedereen mag geloven wat hij wil. Als iedereen mij ook maar laat geloven wat ik wil.”

En dat raakt precies de kern. Vrijheid begint bij het besef dat jij mag kiezen wat je gelooft – over de wereld, over anderen, maar vooral over jezelf. Je gedachten zijn niet per se de waarheid. Ze zijn slechts mogelijkheden. Sommige zijn nuttig, andere niet. Wie dat onderscheid leert maken, ontdekt een nieuwe vorm van geloof: Het geloof in keuzevrijheid, in bewustzijn, in mildheid. Of, eenvoudiger gezegd:

Geloof in jezelf, zonder alles wat je denkt meteen serieus te nemen.