Mijn playlist is ongemerkt uitgegroeid tot een levensverhaal.

Niet bewust opgebouwd als document van een relatie. Ook niet bedoeld als terugblik op jaren samen. Gewoon een verzameling liedjes die zich langzaam hechtte aan momenten, gesprekken, stiltes, ruzies, hoop, afstand en herinneringen. Liedjes die op onverwachte momenten woorden gaven aan gevoelens waarvoor ik zelf nog geen taal gevonden had.

Deze blog ontstond weer vanuit die playlist.

De playlist die ik ooit maakte voor Josie. Voor haar, voor mij, voor ons. Eerst als een verzameling liefdesliedjes, later steeds meer als een soort tijdlijn van wat wij samen meemaakten. Wanneer ik die lijst nu terugluister, hoor ik niet alleen muziek. Ik hoor hoe onze relatie zich ontwikkelde. Hoe nabijheid afgewisseld werd door afstand. Hoe liefde soms voelde als thuiskomen en op andere momenten als elkaar kwijtraken terwijl de verbondenheid toch bleef bestaan.

Onder al die liedjes ligt één nummer als fundament verscholen: Longer than – Dan Fogelberg. Voor mij is dat lied veel meer geworden dan een mooi nummer. Het draagt de kern van wat ik vanaf het eerste moment voor Josie voelde. Ik hoorde het voor het eerst in het vliegtuig, terug van Rio de Janeiro naar Nederland. Tweeënhalve week eerder had ik Josie voor het eerst in het echt ontmoet. Kort genoeg om buitenstaanders verbaasd te laten kijken wanneer ik vertel dat ik haar in die periode ten huwelijk vroeg.

Dat eerste aanzoek voelde voor mij nooit als een impulsieve beslissing. Het was eerder een intentieverklaring. Een gezamenlijke belofte om serieus te onderzoeken of twee levens werkelijk met elkaar verweven konden raken. Josie reageerde begrijpelijk voorzichtig. Liefde kan diep voelen, terwijl tijd nog nauwelijks gelegenheid heeft gehad om zichzelf te bewijzen. In de maanden daarna groeide onze relatie verder. Later datzelfde jaar kwam zij naar Nederland en vroeg ik haar opnieuw ten huwelijk. Toen zei ze volmondig ja.

Dat eerste moment in het vliegtuig ben ik nooit vergeten.

Ik zat onder een deken, ergens tussen vermoeidheid, verdriet en verwondering in. Verdriet omdat ik afscheid had genomen van iemand die in korte tijd een thuisgevoel had opgeroepen dat nauwelijks logisch te verklaren viel. Verwondering omdat ik haar nog maar zo kort kende, terwijl alles in mij het gevoel gaf dat onze ontmoeting ouder was dan die paar weken.

Via de koptelefoon van het vliegtuig begon een lied dat ik nog nooit gehoord had.

“Longer than there’ve been fishes in the ocean…”

Vanaf de eerste regels voelde het alsof iemand woorden gaf aan iets dat ik zelf nog nauwelijks begreep. Dat lied ging over een verbondenheid die dieper leek te reiken dan tijd. Over het vreemde menselijke gevoel dat iemand nieuw kan aanvoelen als iemand die al jarenlang onderdeel van je leven is geweest. Dat gevoel is altijd het fundament onder onze relatie gebleven.

Wanneer ik terugkijk naar de playlist die zich door de jaren heen vormde, zie ik eigenlijk een volledig liefdesverhaal ontvouwen. Niet netjes opgebouwd in hoofdstukken, ook niet bewust samengesteld om een verhaal te vertellen. De liedjes kwamen gewoon op momenten waarop ze raakten aan wat wij op dat moment beleefden. In het begin klinkt bijna alles hoopvol. Thank God I Found You, Every Day I Love You en I Want to Spend My Lifetime Loving You dragen allemaal hetzelfde verlangen in zich: samen oud worden. Niet alleen verliefd zijn, ook werkelijk een leven delen.

Dat soort liedjes raken aan iets dat groter is dan romantiek alleen. Ze raken aan het menselijke verlangen om ergens volledig thuis te mogen komen. In een tijd waarin relaties steeds vaker worden benaderd alsof ze voortdurend opnieuw beoordeeld moeten worden, vergeten we gemakkelijk dat duurzame verbondenheid ook een keuze is. Geen keuze die één keer gemaakt wordt, eerder een voortdurende bereidheid om samen richting te blijven zoeken.

Juist daardoor verandert de playlist later zo ingrijpend van toon.

Langzaam verschijnen liedjes waarin kwetsbaarheid voelbaar wordt. Don’t Wanna Lose You Now en Before I Lose You dragen de angst in zich die ontstaat zodra liefde werkelijk betekenis krijgt. Wie diep verbonden raakt, ontdekt tegelijk hoeveel verloren kan raken.

Later volgen nummers als Against All Odds en Separate Lives. Liedjes waarin twee mensen elkaar nog voelen, terwijl de afstand tussen hen groeit. Dat soort muziek raakt niet alleen doordat relaties eindigen. Het raakt doordat liefde zichtbaar blijft in de breuklijnen.

Wat mij achteraf opvalt, is dat de playlist nauwelijks woede kent. Zelfs de verdrietigste nummers blijven zoeken naar betekenis. Glimpse of Us gaat over herinnering die blijft opduiken in het heden. Wish You The Best draagt verdriet in zich zonder liefde te ontkennen. Some Loves Don’t Fade zegt bijna letterlijk wat onder de hele playlist verborgen ligt: bepaalde liefdes verdwijnen niet volledig, ook wanneer levens een andere vorm krijgen.

Dat inzicht heeft weinig te maken met romantisering van pijn. Liefde alleen houdt niet altijd twee mensen bij elkaar. Mensen dragen hun verleden mee, hun patronen, hun angsten, hun beschadigingen en hun manieren om zichzelf te beschermen. Twee mensen kunnen elkaar diep raken en tegelijk moeite houden om elkaar werkelijk vast te houden in het dagelijks leven.

Toch denk ik dat relaties die blijvende sporen achterlaten iets belangrijks zichtbaar maken over mens-zijn.

Wij leven in een tijd waarin veel snel vervangbaar geworden is. Relaties ook. Zodra verbinding ingewikkeld wordt, verschuift de aandacht gemakkelijk richting individuele vrijheid of het verlangen naar een nieuwe start. Dat verlangen is begrijpelijk. Tegelijk zit in duurzame liefde ook iets dat groter is dan voortdurend geluk ervaren. Liefde vraagt mensen om zichzelf onder ogen te komen. Om verantwoordelijkheid te dragen voor hun eigen gedrag. Om te erkennen dat verbondenheid niet alleen ontstaat door aantrekkingskracht, ook door eerlijkheid, volharding en het vermogen om kwetsbaar te blijven wanneer nabijheid moeilijk wordt.

Daarom raakt Longer mij nog altijd zo diep. Dat lied herinnert mij aan een moment waarop liefde nog volledig toekomst was. Aan een vliegtuigstoel tussen Rio de Janeiro en Nederland. Aan een jonge man onder een deken met tranen in zijn ogen, overweldigd door het besef dat iemand na tweeënhalve week kon voelen als thuis.

Veel veranderde in de jaren daarna en de playlist veranderde mee. Nabijheid werd afgewisseld door afstand. Hoop door twijfel. Herstelpogingen door momenten van verwijdering. Toch bleef onder al die bewegingen steeds dezelfde kern bestaan: het gevoel dat wat wij samen hadden echt was.

Sommige liedjes verdwijnen niet volledig uit een mensenleven. Ze veranderen van vorm en blijven ergens onder de oppervlakte bestaan. Daarom eindig ik deze blog met:

– My beautiful memory –

Waar  “Longer” het niet bestaande begin vormgaf, geeft “my Beautiful memory” het niet bestaande einde juist vorm.