De afgelopen week kwam ik op LinkedIn een post tegen met een filmpje van een meisje van negen jaar. Ze staat aan de voet van de hoogste kunstmatige klimmuur van Amerika en begint aan een klim die de meeste volwassenen al indrukwekkend zouden vinden.

Wat me tijdens het kijken vooral opviel, was hoe ze in een razend tempo omhoog klom. Nog indrukwekkender was hoe ze de hele klim tegen zichzelf bleef praten.

“I am strong.”

“I can do this.”

Steeds opnieuw.

Bijna iedere meter herhaalde ze dezelfde woorden. Niet tegen haar ouders, niet tegen een coach en ook niet voor de mensen die stonden te kijken. Ze sprak tegen zichzelf. Ze gaf zichzelf precies de bevestiging die ze op dat moment nodig had om de volgende greep te pakken.

Het bijzondere was dat ze die woorden niet uitsprak nadat ze een moeilijk stuk had gehaald. Ze zei ze juist vóórdat ze de volgende stap zette. Alsof ze zichzelf iedere keer opnieuw moed gaf om verder te klimmen.

Het filmpje bleef nog lang in mijn hoofd zitten. Niet alleen omdat het indrukwekkend was om te zien hoe een meisje van negen zo’n enorme muur beklimt, maar vooral omdat ze iets laat zien waar we volgens mij allemaal iets van kunnen leren.

We praten namelijk de hele dag tegen onszelf. Niet zo hoorbaar als dit meisje, dat tijdens haar klim hardop bleef herhalen dat ze sterk was en het kon. Onze gesprekken vinden meestal vanbinnen plaats. De hele dag door klinkt er een innerlijke stem die commentaar geeft op wat we doen, wat we voelen en wat we denken. Vaak zonder dat we ons daar bewust van zijn.

Het bijzondere is dat we die stem wel degelijk kunnen beïnvloeden. Door er bewust naar te luisteren, ontdekken we welke boodschap we onszelf steeds opnieuw vertellen. En precies daar kunnen we iets veranderen. We kunnen ervoor kiezen om onszelf niet langer klein te houden, maar juist dezelfde positieve bevestiging te geven als dat meisje aan die klimwand.

Wanneer we een lastige opdracht op ons werk krijgen, zeggen we al snel tegen onszelf dat het vast ingewikkeld wordt. Als een relatie stukloopt, vertellen we onszelf dat niemand meer op ons zit te wachten. Wanneer we een nieuwe stap willen zetten, denken we dat we er waarschijnlijk nog niet klaar voor zijn.

Ons brein neemt die woorden serieus. Het gaat zich er ongemerkt naar gedragen.

Dat meisje doet precies het tegenovergestelde.

Ze zegt niet dat ze bang is. Ze zegt niet dat ze twijfelt. Ze blijft zichzelf vertellen dat ze sterk is en dat ze het kan.

Zelfs wanneer ze bij een overhangend stuk van de klimwand komt, hoor je haar niet zuchten of mopperen. Ze kijkt ernaar en zegt bijna enthousiast:

“What a beautiful section.”

Dat vond ik misschien wel het mooiste moment van het hele filmpje.

Ze ontkent niet dat het een lastig stuk is. Ze kiest ervoor om er op een andere manier naar te kijken. Waar veel mensen een obstakel zien, ziet zij een mooie uitdaging.

En dat is precies wat positieve bevestiging kan doen.

De laatste jaren wordt daarvoor vaak het woord manifesteren gebruikt. Dat begrip krijgt soms bijna iets magisch, alsof je iets alleen maar vaak genoeg hoeft uit te spreken en het vanzelf werkelijkheid wordt. Zo werkt het natuurlijk niet.

Wat wél gebeurt, is dat de woorden die je tegen jezelf gebruikt invloed hebben op de manier waarop je denkt, voelt en handelt.

Wie zichzelf voortdurend vertelt dat iets niet gaat lukken, zal eerder afhaken zodra het moeilijk wordt. Wie zichzelf blijft vertellen dat hij het kan, zal eerder nog één stap zetten. Nog één poging doen. Nog één oplossing zoeken. Niet omdat succes gegarandeerd is, maar omdat vertrouwen vaak begint met de manier waarop je tegen jezelf spreekt.

Dat geldt net zo goed op je werk.

Je kunt tegen een nieuwe opdracht aankijken en denken dat die veel te ingewikkeld is. Je kunt ook tegen jezelf zeggen dat je er zin in hebt, dat je gaat ontdekken hoe je hem gaat oplossen en dat je onderweg vast iets nieuws zult leren.

Het geldt ook in je privéleven.

Na een teleurstelling kun je jezelf blijven vertellen dat je altijd pech hebt. Dat niemand op je zit te wachten. Dat je niet goed genoeg bent. Je kunt jezelf daarmee onbewust gevangen houden in dezelfde gedachte, dezelfde emotie en uiteindelijk ook hetzelfde gedrag.

Je kunt ook iedere dag opnieuw tegen jezelf zeggen dat jouw waarde niet afhankelijk is van wat één ander van je vindt. Dat een gesloten deur niet betekent dat alle deuren gesloten blijven. Dat jij nog steeds dezelfde persoon bent als vóór die teleurstelling.

In een gesprek na een relatiebreuk gebruikte ik ooit de metafoor van een vlinder. Ik vertelde dat zij voor mij voelde als een vlinder die uit haar cocon was gekropen. Iemand die een prachtige ontwikkeling had doorgemaakt en haar eigen kleuren had leren ontdekken.

Haar reactie daarop vond ik bijzonder.

“Op dit moment rust ik even uit met mijn vleugels dicht.”

Eigenlijk is dat precies wat een vlinder doet. Met gesloten vleugels zie je vooral de grauwe, grijze onderkant. De uitbundige kleuren blijven verborgen. Niet omdat ze verdwenen zijn, maar omdat het nog niet het moment is om ze te laten zien.

Na een teleurstelling doen veel mensen hetzelfde. We trekken ons even terug. We beschermen onszelf. Dat is geen zwakte, maar een natuurlijke manier om weer op kracht te komen.

Alleen heb je, net als die vlinder, zelf het moment in handen waarop je besluit je vleugels weer te openen. Je kunt tegen jezelf zeggen: ik ben er nog niet aan toe. Dat is prima. Je kunt ook op een dag besluiten: nu ga ik weer vliegen.

Op dat moment worden de kleuren weer zichtbaar. Niet omdat ze ineens zijn teruggekomen, maar omdat ze er altijd al waren.

Eigenlijk is dat niet zo anders dan het meisje aan die klimwand. Zij wachtte niet tot ze zich sterk vóélde om verder te klimmen. Ze vertelde zichzelf eerst dat ze sterk was en zette daarna de volgende stap. De vlinder opent haar vleugels niet omdat alle onzekerheid verdwenen is. Ze opent haar vleugels omdat het moment is gekomen om weer te vliegen.

In beide gevallen begint de verandering niet bij de omstandigheden, maar bij de keuze die je in jezelf maakt. Bij de woorden die je tegen jezelf zegt. Niet omdat die woorden de muur lager maken of de wind laten verdwijnen, maar omdat ze jou helpen de volgende greep te pakken. Omdat ze jou helpen je vleugels weer te openen en opnieuw te laten zien wie je werkelijk bent.

De stem waar we het vaakst naar luisteren, is onze eigen stem.

Zorg er dan ook voor dat die stem je helpt om te groeien, in plaats van je klein te houden.

“I am strong.”

“I can do this.”

Soms begint de volgende stap niet met wat je doet.

Hij begint met wat je tegen jezelf besluit te zeggen.