Sommige keuzes laten zich met het hoofd goed verklaren, terwijl het hart nog lange tijd bezig blijft met alles wat achterblijft. Dat maakt een afscheid ingewikkeld. Niet doordat de beslissing onjuist was, wel doordat liefde zich zelden laat begrenzen door logica.

De afgelopen weken merkte ik dat één beeld steeds opnieuw terugkwam.

Een vlinder.

Opvallend genoeg ontstond dat beeld pas nadat onze relatie was geëindigd.

Toen ik haar leerde kennen, leefde zij alsof ze zich nog in een cocon bevond. Haar leven in Libanon had haar voorzichtig gemaakt. Emoties bleven vaak verborgen. Een eigen mening sprak ze met terughoudendheid uit. Vrijheid voelde niet vanzelfsprekend. Alsof ze eerst wilde weten of de wereld wel veilig genoeg was om zichzelf te laten zien.

Gedurende onze relatie zag ik langzaam iets veranderen.

Ze durfde steeds vaker te zeggen wat ze dacht. Ze liet haar gevoelens zien. Haar zelfvertrouwen groeide. Ik zag een vrouw die steeds meer zichtbaar werd, alsof ze zich voorzichtig uit haar cocon losmaakte. Dat proces vond ik misschien nog wel mooier dan alle grote momenten die wij samen beleefden. Je ziet iemand groeien en beseft dat je daar een klein onderdeel van hebt mogen zijn.

Juist daarom maakte ik mij zorgen toen ik de relatie beëindigde.

Mijn grootste angst ging niet over mezelf. Ik was bang dat zij zich weer zou terugtrekken in diezelfde cocon waarin ik haar ooit had ontmoet. Dat alle vrijheid die zij had ontdekt plaats zou maken voor twijfel. Dat de vrouw die haar vleugels had geopend opnieuw zou geloven dat ze zich moest verstoppen.

Vanaf dat moment begon ik haar een vlinder te noemen.

Niet om haar aan mij te herinneren.

Wel om haar eraan te herinneren wie zij inmiddels was geworden.

Ik bleef haar vertellen dat zij een vlinder moest blijven. Dat zij moest blijven vliegen. Niet voor mij, ook niet om onze geschiedenis vast te houden. Ik gun haar dat iemand op een dag haar ontmoet zoals ik haar uiteindelijk ook zag. Niet alleen haar schoonheid, ook haar zachtheid. Niet alleen haar glimlach, ook haar stille aanwezigheid.

Een vlinder maakt nauwelijks geluid.

Toch merkt iedereen haar op.

Ze hoeft zichzelf niet groter te maken dan ze is. Ze hoeft niemand te overtuigen. Ze brengt kleur zonder woorden. Juist dat vind ik zo bijzonder aan haar. Haar aanwezigheid vult een ruimte zonder dat zij ooit de behoefte voelt om het middelpunt te worden.

Tijdens één van onze gesprekken gaf zij mij een antwoord dat mij diep raakte.

Ze vertelde dat een vlinder niet voortdurend hoeft te vliegen. Af en toe mag zij op een bloem gaan zitten. Gewoon even uitrusten. Haar vleugels sluiten. Dan verdwijnen de kleuren uit het zicht en blijft alleen de rustige, wat grauwe onderkant zichtbaar.

Toch blijft het dezelfde vlinder.

Ik vond dat eigenlijk een prachtige metafoor. Verdriet haalt de kleuren van een mens niet weg. Het legt ze tijdelijk uit het zicht. De schoonheid verdwijnt niet. Ze wacht geduldig tot er weer voldoende warmte is om de vleugels opnieuw te openen.

Sindsdien begrijp ik haar verdriet beter, denk ik. Haar hoofd begrijpt waarom onze wegen uit elkaar zijn gegaan. Haar hart volgt een ander tempo. Dat verschil valt niet te bespoedigen. Liefde kent haar eigen ritme. Ook mijn verdriet kreeg daardoor een andere betekenis.

Veel mensen denken dat degene die een relatie beëindigt het gemakkelijkste deel van het afscheid beleeft. Dat is, denk ik, ook wel zo. Toch voelt mijn ervaring soms anders.  Niet omdat de mijne groter zou zijn dan de hare, maar ik mis haar. Dat hoort bij afscheid. Nog dieper raakt mij het besef dat mijn beslissing haar zoveel pijn doet. Ik zie hoeveel liefde zij nog altijd met zich meedraagt. Niet in grote woorden of verwijten, ze laat dat zien met haar respect, haar steun en haar oprechte wens dat het goed met mij mag blijven gaan. Dat heeft mijn beslissing echter niet veranderd.

De diepe verbinding waarnaar ik verlang, bleek uiteindelijk onvoldoende aanwezig om samen een leven op te bouwen. Wanneer ik vandaag opnieuw zou moeten kiezen, zou ik dezelfde keuze maken. Toch heeft het afscheid mij wel iets geleerd.

Ik wist tijdens onze relatie al hoeveel zij voor mij betekende. Pas nadat wij ieder onze eigen weg gingen, zag ik hoe groot haar liefde werkelijk was. Onlangs luisterde ik opnieuw naar Don’t Know What You Got (Till It’s Gone) van Cinderella. Vroeger hoorde ik vooral een krachtige rockballad. Nu hoorde ik een andere laag.

Niet omdat ik pas na afloop ontdekte wat ik had, dat wist ik al wel. Ik ontdekte pas na het afscheid hoe diep haar liefde werkelijk reikte. Die ontdekking verandert niets aan het verleden. Ze vergroot wel mijn dankbaarheid. Ik hoop dat zij zichzelf blijft zien zoals ik haar ben gaan zien. Niet als iemand die terugkeert naar haar cocon.

Maar als een vlinder die haar vleugels even heeft gesloten om uit te rusten.

De zon zal weer schijnen. En wanneer die warmte terugkeert, zal zij opnieuw vliegen. Niet omdat iemand haar daartoe aanspoort, maar omdat vliegen inmiddels onderdeel van haar is geworden.