Vorige sabbat bezocht een Amerikaanse adventiste, Brianna, onze gemeente. Aan het einde van de dienst nam zij plaats naast een Nederlandse pianist, haar vriend. Er was geen groot podium, geen uitgebreide aankondiging, alleen een piano en een stem. Vervolgens begon zij I Will Be There van Sela te zingen.

Ik kende het lied nog niet. Al na een paar regels gebeurde er iets wat muziek af en toe kan doen. De melodie verdween langzaam naar de achtergrond en de tekst begon de aandacht volledig op te eisen.

“Your name is ‘I Am’ and ‘I will be there.'” Deze ene zin bleef hangen. De woorden brachten mij terug naar Exodus 3, waar Mozes bij de brandende braamstruik vraagt wie hij tegen het volk moet zeggen dat hem heeft gestuurd. Het antwoord kennen veel christenen uit het hoofd: “I AM WHO I AM.” Toch ligt in de oorspronkelijke taal van dit boek, het Hebreeuws, nog een tweede laag verborgen. Gods naam verwijst niet alleen naar Zijn eeuwige bestaan. Zij draagt ook een belofte in zich: Ik zal er zijn.

Dat verschil lijkt klein, totdat het persoonlijk wordt.

Wie terugkijkt op zijn leven, ontdekt vaak dat geloof zich niet uitsluitend ontwikkelt door de momenten waarop alles vanzelf ging. Juist de perioden waarin plannen veranderden, verwachtingen uiteen vielen of antwoorden uitbleven, blijken achteraf een andere laag aan dat geloof toe te voegen. De vragen verdwijnen niet altijd. De omstandigheden veranderen lang niet altijd direct. Toch groeit ergens onderweg een ander vertrouwen.

De afgelopen jaren hebben mij regelmatig uitgedaagd. Mijn wandeltocht voor Walking for Humanity kende dagen waarop de volgende etappe verder weg leek dan de vorige en elke dag weer spannend was of ik eten, drinken of een onderdak zou vinden. Relaties veranderden, afscheid kwam dichterbij dan verwacht en nieuwe ontmoetingen vroegen opnieuw om vertrouwen. De beperkingen op LinkedIn raken mijn werk, mijn zichtbaarheid en mijn mogelijkheid om deel te nemen aan gesprekken die voor mij belangrijk zijn. Op zulke momenten ligt de aandacht gemakkelijk bij wat ontbreekt of wat verloren lijkt te gaan.

Toch merk ik dat mijn geloof zich juist in die periode langzaam heeft verplaatst.

Vroeger zocht ik vooral naar antwoorden. Ik wilde begrijpen waarom bepaalde gebeurtenissen plaatsvonden en welke bedoeling daarachter lag. Tegenwoordig merk ik dat een andere vraag belangrijker is geworden. Niet zozeer waarom iets gebeurt, maar wie met mij meegaat terwijl het gebeurt.

Dat klinkt eenvoudiger dan het is.

Wij leven in een tijd waarin veel draait om controle. We willen voorspellen, plannen, risico’s beperken en zekerheid organiseren. Zodra die zekerheid wegvalt, voelt dat al snel alsof de grond onder onze voeten verdwijnt. Geloof wordt dan gemakkelijk gezien als een “garantie” dat alles uiteindelijk volgens onze verwachtingen zal verlopen.

Die gedachte herken ik echter steeds minder.

Wanneer ik terugkijk, zie ik namelijk geen leven waarin elke deur openging. Ik zie ook geen leven waarin elk gebed precies zo werd beantwoord als ik had gehoopt. Ik zie wel een weg waarop ik telkens weer verder kon. En dat niet doordat alle obstakels verdwenen, wel doordat de kracht om verder te gaan steeds opnieuw aanwezig bleek.

Juist daarom raakte dat lied mij zo diep.

“Your name is ‘I Am’ and ‘I will be there.'”

Ineens voelde Gods naam veel minder als een theologische omschrijving en veel meer als een persoonlijke belofte.

Hij zegt niet alleen wie Hij is, Hij zegt ook hoe Hij aanwezig wil zijn.

Dat verandert de manier waarop je naar moeilijke perioden kijkt. Het geloof draait dan niet langer uitsluitend om de verwachting dat omstandigheden zullen veranderen. Het krijgt steeds meer te maken met de overtuiging dat je geen enkele weg alleen hoeft te lopen. Zoals het prachtige gedicht “Footprints“., Dat besef haalt de pijn niet weg, neemt onzekerheid evenmin volledig weg en lost ingewikkelde vraagstukken ook niet vanzelf op. Toch ontstaat daardoor een rust die moeilijk onder woorden te brengen is.

Opvallend genoeg zie ik dat inzicht ook terug in ontmoetingen met andere mensen. Vaak herinneren wij ons achteraf niet degene die voor ieder probleem direct een oplossing had. Wij herinneren ons degene die bleef zitten toen het stil werd. Degene die luisterde zonder haast. Degene die aanwezig bleef toen woorden tekortschoten. Hoe bijvoorbeeld op mijn wandeling elke dag een oplossing zich aandiende… geen dag hetzelfde, maar telkens uit een soort liefde. Aanwezigheid heeft een bijzondere kracht, dat geldt voor mensen en volgens Exodus geldt dat ook voor God.

Het lied van Sela, gezongen door Brianna, gaf woorden aan iets wat ik al langere tijd ervaar, zonder het zelf zo helder te hebben kunnen verwoorden. Mijn geloof is de afgelopen jaren minder gericht geraakt op het vinden van alle antwoorden. Het is juist steeds meer gaan rusten op het vertrouwen dat Gods aanwezigheid niet afhankelijk is van mijn begrip van de situatie. Wat wellicht als ironisch kan worden gezien,, is dat ik in die zekerheid op ontdekking ben. Op ontdekking door mijn leven, mijn verleden en mijn toekomst. Op ontdekking naar wie ik ben en vooral wil zijn.

Juist daarom bleef die ene zin de hele week in mijn hoofd klinken die mij kracht en vertrouwen geven:

“Your name is ‘I Am’ and ‘I will be there.'”

Sommige liederen zijn mooi omdat de muziek je raakt. Andere liederen blijven hangen omdat de tekst precies op het juiste moment een deur opent naar een inzicht dat al langere tijd op je wachtte. Voor mij werd dit zo’n lied; Brianna, bedankt!!

En terwijl ik luisterde, groeide langzaam het besef dat Gods naam veel meer is dan een beschrijving van Zijn wezen. Zij is tegelijk een belofte voor onderweg.

Niet iedere dag laat zich begrijpen.

Niet iedere strijd kent direct een uitkomst.

Toch kan het vertrouwen groeien dat Degene die Zijn naam bekendmaakte bij een brandende braamstruik diezelfde belofte vandaag nog altijd waarmaakt.

“I will be there.”

Dat is een naam die met je meegaat.