De tekst en toon van Forum voor Democratie klinken als bezorgdheid om veiligheid. “De nacht kan weer van ons zijn.” “De oorzaak blijft taboe.” “Twintig keer vaker verdacht.” Het lijkt te gaan over feiten. Over bescherming. Over cijfers.

Het is geen neutrale taal. Het is taal die angst koppelt aan afkomst. Taal die een categorie mensen neerzet als structurele dreiging. En dat is gevaarlijk. Niet omdat problemen niet benoemd mogen worden. Niet omdat misdrijven niet aangepakt moeten worden. Wel omdat framing bepaalt hoe een samenleving leert kijken.

Het woord “verdacht” is juridisch geen veroordeling. Het betekent dat er een redelijk vermoeden is. Toch wordt het politiek vaak gebruikt als bewijs van schuld. Zonder context. Zonder correctie voor leeftijd. Zonder sociaaleconomische factoren. Zonder eerlijke vergelijking met dezelfde leeftijdsgroepen.

Dan verschuift analyse naar suggestie en suggestie is krachtiger dan nuance!!

In een rechtsstaat zijn misdrijven individueel. Schuld is individueel. Straf is individueel. Zodra afkomst of migratiestatus leidend wordt in de duiding van criminaliteit, verschuift het morele ankerpunt. Dan gaat het niet meer over daders. Dan gaat het over “zij”.

Dat mechanisme is oud. Benoem een probleem. Koppel het aan een herkenbare groep. Herhaal het. Presenteer harde maatregelen als bescherming.

Zo ontstaat zondebokpolitiek.

Onveiligheidsgevoelens zijn echt. Slachtoffers zijn echt. Misdrijven zijn echt. Die verdienen bescherming en handhaving. Wat zij niet verdienen, is instrumentalisering om hele bevolkingsgroepen te stigmatiseren.

Een volwassen moreel kompas doet vijf dingen:

– Het scheidt feiten van framing.
– Het vergelijkt eerlijk en volledig.
– Het blijft bij individuele verantwoordelijkheid.
– Het weigert collectieve schuld.
– Het beschermt menselijke waardigheid als uitgangspunt.

Veiligheid en menselijkheid zijn geen tegenpolen. Een rechtsstaat beschermt tegen criminaliteit én tegen collectieve veroordeling.

Wie vandaag accepteert dat categorieën worden gestigmatiseerd, ontdekt morgen hoe snel de definitie van “zij” kan verschuiven.

Woorden creëren werkelijkheid. Daarom doen ze ertoe.